Չորեքշաբթի օրը Իրանի խորհրդարանը վավերացրել է Ռուսաստանի հետ 20-ամյա ռազմավարական գործընկերության պայմանագիրը, հաղորդել են պետական լրատվամիջոցները՝ ամրապնդելով երկու երկրների միջև ավելի սերտ կապերը Արևմուտքի հետ աճող լարվածության ֆոնին։
Հունվարին նախագահներ Մասուդ Պեզեշկիանի և Վլադիմիր Պուտինի կողմից ստորագրված գործարքն անցյալ ամիս արդեն վավերացվել էր Ռուսաստանի Պետդումայի կողմից։
Այն ընդունվել է Իրանի խորհրդարանում՝ ներկա 212 պատգամավորներից 191 կողմ, 8 դեմ և 3 ձեռնպահ ձայներով, հաղորդում է Իրանի պաշտոնական IRNA լրատվական գործակալությունը։
Պայմանագիրը նախատեսում է համատեղ ջանքեր՝ ընդհանուր անվտանգության սպառնալիքներին հակազդելու համար, սակայն չի հասնում փոխադարձ պաշտպանության համաձայնագրի։
Պուտինը պայմանագիրն անվանել է «բեկումնային փաստաթուղթ», մինչդեռ Պեզեշկիանն ասել է, որ այն «կբացի նոր գլուխ հարաբերություններում»։
Վերջին տարիներին Իրանն ու Ռուսաստանը ընդլայնել են ռազմական համագործակցությունը, իսկ Կիևը և Արևմտյան կառավարությունները Թեհրանին մեղադրում են Ուկրաինայում Ռուսաստանի պատերազմում օգտագործվող անօդաչու թռչող սարքերի և հրթիռների մատակարարման մեջ։
Թեհրանը բազմիցս հերքել է մեղադրանքը՝ ասելով, որ չի կողմնակցել հակամարտության որևէ կողմին։
Երկու կառավարություններն էլ գտնվում են Արևմուտքի խիստ պատժամիջոցների տակ և ավելի ու ավելի են համակարգում իրենց դիվանագիտական և տնտեսական քաղաքականությունը։
Վավերացումը տեղի է ունեցել այն բանից հետո, երբ Իրանը չորս փուլով բանակցել է Միացյալ Նահանգների հետ՝ նոր համաձայնագիր կնքելու համար, որը կհանդարտեցներ Արևմուտքի մտահոգությունները իր միջուկային ծրագրի վերաբերյալ։
Չնայած երկու կողմերն էլ համաձայնել են շարունակել քննարկումները, հաջորդ փուլի համար ամսաթիվ կամ վայր չի նշանակվել։
Արտաքին գործերի նախարար Աբբաս Արաղչին չորեքշաբթի օրը հայտարարել է, որ Իրանը դեռևս «գնահատում է, թե արդյոք մասնակցի» բանակցությունների հաջորդ փուլին՝ հղում անելով Վաշինգտոնի «իռացիոնալ պահանջներին»։
ԱՄՆ պաշտոնյաները, այդ թվում՝ Մերձավոր Արևելքի դեսպան Սթիվ Վիտկոֆը, որը ներկայացնում է Վաշինգտոնը բանակցություններում, հրապարակավ Իրանի ուրանի հարստացման հնարավորությունները որակել են որպես կարմիր գիծ։
Արաղչին չորեքշաբթի օրը կրկին կրկնել է, որ Իրանը կշարունակի հարստացումը «համաձայնագրով կամ առանց դրա»։
Միևնույն ժամանակ, Իրանի գերագույն առաջնորդ այաթոլլահ Ալի Խամենեին մայիսի 20-ին հայտարարել է, որ միջուկային բանակցությունները, հավանաբար, որևէ արդյունքի չեն հանգեցնի՝ Իսլամական Հանրապետության հարստացման գործունեության շուրջ դիվանագիտական փակուղու ֆոնին։
«Մենք չենք կարծում, որ դա որևէ արդյունքի կհանգեցնի։ Մենք չգիտենք, թե ինչ կլինի», — իր ելույթի ժամանակ ասաց Խամենեին՝ հավելելով, որ Իրանին ուրանը հարստացնելու իրավունքից զրկելը «մեծ սխալ» էր։
Իրանը և Միացյալ Նահանգները ապրիլի 12-ից ի վեր Օմանի միջնորդությամբ անցկացրել են միջուկային բանակցությունների չորս փուլ, որը երկու թշնամիների միջև ամենաբարձր մակարդակի շփումն էր Վաշինգտոնի կողմից 2015 թվականի միջուկային համաձայնագրից դուրս գալուց ի վեր։
Իրանն այժմ ուրանը հարստացնում է մինչև 60 տոկոս, ինչը շատ ավելի բարձր է, քան 2015 թվականի համաձայնագրում սահմանված 3.67 տոկոս սահմանաչափը, և մոտ է դրան, չնայած դեռևս չի հասնում միջուկային մարտագլխիկի համար անհրաժեշտ 90 տոկոսին։