Ադրբեջանական լրատվամիջոցներւց մեկը, անդրադառնալով Վաշինգտոնում տեղի ունեցած Թրամփ-Փաշինյան-Ալիեւ հանդիպմանը եւ դրա ընթացքում բարձրացած հայ գերիների հարցին, գրում է.«Օգոստոսի 8-ին Վաշինգտոնում Ադրբեջանի, Հայաստանի և Միացյալ Նահանգների առաջնորդների համատեղ և երկկողմ հանդիպումներից հետո լայնորեն շրջանառվում են ենթադրություններ, որ Ադրբեջանում քաղաքական մեղմացում կլինի։
Հայ լրագրող ԱՐԱՐԱՏ ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ կողմից հրապարակված տեսանյութում, որտեղ ներկայացված է ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի հանդիպումը, վարչապետը, կարծես, բարձրացնում է Ադրբեջանում գտնվող հայ գերիների հարցը։
Տեսանյութում Թրամփը և Փաշինյանը պարզաբանում են, որ Ադրբեջանում բանտարկված են 23 քրիստոնյա հայեր և ասում են, որ խնդրելու են Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևին ազատ արձակել նրանց։
Խոսքը վերաբերում է բանտարկյալների մեծ մասին, որոնք ձերբակալվել են 2023 թվականի սեպտեմբերին Ղարաբաղում Ադրբեջանի կողմից իրականացված ռազմական գործողություններից հետո հայերի դեպի Հայաստան արտագաղթի ժամանակ։ Նրանց թվում են Արայիկ Հարությունյանը, Բակո սալահյանը, նախկին անջատողական ռեժիմի նախագահ Արկադի Ղուկասյանը և պետական նախարարի պաշտոնը զբաղեցնող միլիարդատեր Ռուբեն Վարդանյանը։
Նրանց դատավարությունները ներկայումս շարունակվում են։
Թրամփի և Ալիևի հանդիպման հրապարակված տեսանյութերում այս թեման չի հիշատակվում, և ստորագրված փաստաթղթերում դրա մասին որևէ հիշատակում չկա։
Այնուամենայնիվ, տեղացի փորձագետները կարծում են, որ այս հարցը քննարկվել է Թրամփ-Ալիև հանդիպման ժամանակ, և որ հայ գերիները վաղ թե ուշ ազատ կարձակվեն»։
Մեկ այլ քաղաքական փորձագետ, ով լրատվամիջոցին խնդրել է՝ չհրապարակել իր անունը անվտանգության նկատառումներից ելնելով, կարծում է, որ հայ բանտարկյալների ազատ արձակումը սպասվում է։
«Կարելի է ենթադրել, որ այս հարցն արդեն բարձրացվել է ԱՄՆ ներկայիս վարչակազմի կողմից վերջին խաղաղ բանակցությունների շրջանակներում։ Պարզապես Ադրբեջանի ղեկավարությունն այս պահին ջերմ մոտեցում չի ցուցաբերել այս հարցում, քանի որ դատավարությունները դեռ շարունակվում են, և ընդհանուր համաձայնություն է եղել, որ նրանք ազատ կարձակվեն հաջորդ փուլերում»:
Քանիո որ Ադրբեջանում շատ են նաեւ քաղաքական բանտրակյալները եւ անազատության մեջ գտնվող լրագրողները, հոդվածագիրը հույս է հայտնում, որ հայերից առաջ ազատ կարձակվեն նրանք:
Ադրբեջանի քաղբանտարկյալների ազատության միության կողմից հունիսի 9-ին հրապարակված ցուցակի համաձայն՝ քաղաքական դրդապատճառներով ձերբակալված անձանց թիվը հասել է 375-ի։
Հոդվածագիրը կարծում է, որ մի քանի անձինք, որոնք հայտնի են որպես քաղբանտարկյալներ, ազատ կարձակվեն, սակայն դա չի լուծի Ադրբեջանում «քաղբանտարկյալների» խնդիրը։
«Քաղաքական բանտարկյալների խնդիրը Ադրբեջանում կշարունակվի այնքան ժամանակ, քանի դեռ Իլհամ Ալիևը մնում է իշխանության գլուխ։ Նույնիսկ եթե նրանք հիմա ազատ արձակեն 5-10 մարդու, շուտով կձերբակալեն նորերին և թիվը կհասցնեն 400-ի։ Քաղբանտարկյալները միշտ եղել են Ալիևի և Արևմուտքի հարաբերություններում առևտրի առարկա », — ասաց նա։
Լրագրող և Ադրբեջանի ժողովրդական ճակատ կուսակցության (ԱԺՃԿ) անդամ Թազախան Միրալամլին իր Ֆեյսբուքյան էջում պնդել է, որ արդեն իսկ բանտում գտնվող որոշ անձանց առաջարկվել է գրել ներման խնդրագիր։
«Հնարավո՞ր է մտածել, որ հնարավոր է ստորագրել ներման հրամանագիր և ազատ արձակել 23 հայի՝ առանց այն կիրառելու Ադրբեջանում ավելի քան 370 քաղբանտարկյալների վրա։ Իհարկե՝ ոչ։ Հետևաբար, արդեն իսկ առաջարկներ են արվել այսօրվանից որոշ քաղբանտարկյալների ներում շնորհելու վերաբերյալ։ Չնայած հստակ հայտնի չէ, թե ով կընդունի այս առաջարկը, և ով՝ ոչ, մեծ հավանականություն կա, որ շուտով ներման հրամանագիր կարձակվի։ Փորձը ցույց է տալիս, որ բոլոր ներման հրամանագրերից առաջ փորձեր են արվում ստանալ դիմումների առավելագույն քանակը։ Սակայն դա չի նշանակում, որ նրանք, ովքեր ներման դիմում չեն գրել, չեն ընդգրկվում ցուցակում », — նշել է նա։
Հ/Գ Իհարկե, հույս ուենալ, թե հայ ռազմագերիները, գերության մեջ հայտնված Արցախի ռազմաքաղաքական ղեկավարները կարող են ազատ արձակվել ՀՀ այսօրվա վարչապետի պահանջով, միամտություն կլինի: Բայց նման պահանջ Ալիեւի առջեւ կարող են դնել երկխոսության սեղանի շուրջ նստած գերտերությունների ղեկավարները՝ աշխարհաքաղաքական վերադասավորումների նպատակով եւ արդյունքում…
Նաիրա Վանյան