Համաձայնագիր Հայաստանի Հանրապետության և Ադրբեջանի Հանրապետության միջև խաղաղության և միջպետական հարաբերությունների հաստատման մասին
«Հայաստանի Հանրապետությունը և Ադրբեջանի Հանրապետությունը (այսուհետ՝ Կողմեր),
Գիտակցելով տարածաշրջանում արդար, համապարփակ և տևական խաղաղության հաստատման անհետաձգելի անհրաժեշտությունը,
Ցանկանալով նպաստել այդ նպատակին՝ միջպետական հարաբերությունների հաստատման միջոցով,
Ղեկավարվելով Միավորված Ազգերի Կազմակերպության Կանոնադրությամբ, Միավորված Ազգերի Կազմակերպության Կանոնադրությանը (1970թ.) համապատասխան՝ Պետությունների միջև բարեկամական հարաբերությունների և համագործակցության վերաբերյալ միջազգային իրավունքի սկզբունքների մասին հռչակագրով, Եվրոպայում անվտանգության և համագործակցության վերաբերյալ Հելսինկիի կոնֆերանսի (1975թ.) եզրափակիչ ակտով և 1991 թվականի դեկտեմբերի 21-ի Ալմաթիի հռչակագրով, և նպատակ ունենալով զարգացնել հարաբերությունները դրանցում ամրագրված նորմերի և սկզբունքների հիման վրա,
Արտահայտելով իրենց միջև բարիդրացիական հարաբերություններ հաստատելու փոխադարձ կամքը։
Համաձայնեցին հաստատել խաղաղություն և միջպետական հարաբերություններ իրենց միջև հետևյալի հիման վրա.
ՀՈԴՎԱԾ 1
Հաստատելով, որ նախկին ԽՍՀՄ Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների միջև սահմանները դարձել են համապատասխան անկախ պետությունների միջազգային սահմաններ և ճանաչվել են որպես այդպիսին միջազգային հանրության կողմից, Կողմերը ճանաչում և հարգում են միմյանց ինքնիշխանությունը, տարածքային ամբողջականությունը, միջազգային սահմանների անձեռնմխելիությունը և քաղաքական անկախությունը։
ՀՈԴՎԱԾ II
Համաձայն I հոդվածի՝ Կողմերը հաստատում են, որ միմյանց նկատմամբ որևէ տարածքային պահանջներ չունեն և ապագայում նման պահանջներ չեն առաջադրի։
Կողմերը չպետք է ձեռնարկեն որևէ գործողություն, ներառյալ այնպիսի գործողությունների
պլանավորումը, նախապատրաստումը, խրախուսումը և աջակցությունը, որոնք նպատակ ունեն մասնատելու կամ խաթարելու մյուս Կողմի տարածքային ամբողջականությունը կամ քաղաքական միասնությունը՝ ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն։
ՀՈԴՎԱԾ III
Կողմերը, իրենց փոխադարձ հարաբերություններում, պետք է զերծ մնան ուժի կիրառումից կամ ուժի սպառնալիքից՝ տարածքային ամբողջականության կամ քաղաքական անկախության դեմ կամ Միավորված Ազգերի Կազմակերպության Կանոնադրությանը հակասող որևէ այլ եղանակով։ Նրանք չպետք է թույլ տան որևէ երրորդ կողմի օգտագործել իրենց համապատասխան տարածքները մյուս Կողմի դեմ ուժ կիրառելու համար՝ ՄԱԿ-ի Կանոնադրությանը հակասող ձևով։
ՀՈԴՎԱԾ IV
Կողմերը պետք է ձեռնպահ մնան միմյանց ներքին գործերին միջամտելուց։
ՀՈԴՎԱԾ V
Սույն Համաձայնագրի վավերացման փաստաթղթերի փոխանակումից հետո _____ օրվա ընթացքում Կողմերը կհաստատեն դիվանագիտական հարաբերություններ իրենց միջև՝ համաձայն Դիվանագիտական և հյուպատոսական հարաբերությունների մասին Վիեննայի կոնվենցիաների
(համապատասխանաբար՝ 1961 և 1963 թվականներ) դրույթների։
ՀՈԴՎԱԾ VI
Սույն Համաձայնագրի 1-ին հոդվածով ստանձնած իրենց պարտավորություններին լիովին համապատասխան՝ Կողմերը բարեխղճորեն բանակցություններ կվարեն համապատասխան սահմանային հանձնաժողովների միջև՝ համաձայն հանձնաժողովների համաձայնեցված կանոնակարգերի՝ Կողմերի միջև պետական սահմանի սահմանազատման և սահմանազատման վերաբերյալ համաձայնագիր կնքելու համար։
Հոդված VII
Կողմերը չեն տեղակայի որևէ երրորդ կողմի ուժեր իրենց փոխադարձ սահմանի երկայնքով։ Կողմերը, մինչև իրենց փոխադարձ սահմանի սահմանազատումը և հետագա սահմանազատումը, կիրականացնեն փոխադարձ համաձայնեցված անվտանգության և վստահության ամրապնդման միջոցառումներ, այդ թվում՝ ռազմական ոլորտում, սահմանամերձ շրջաններում անվտանգությունն ու կայունությունն ապահովելու նպատակով։
ՀՈԴՎԱԾ VIII
Կողմերը դատապարտում են անհանդուրժողականությունը, ռասայական ատելությունն ու խտրականությունը, անջատողականությունը, բռնի ծայրահեղականությունը և ահաբեկչությունը իրենց համապատասխան իրավասությունների շրջանակներում և պետք է պայքարեն դրանց բոլոր դրսևորումների դեմ, և պետք է կատարեն իրենց համապատասխան միջազգային պարտավորությունները։
ՀՈԴՎԱԾ IX
Կողմերը պարտավորվում են լուծել երկու կողմերի միջև զինված հակամարտության ընթացքում տեղի ունեցած անհետ կորած անձանց և բռնի անհետացումների դեպքերը, այդ թվում՝ այդ անձանց մասին առկա ողջ տեղեկատվության փոխանակման միջոցով, ուղղակիորեն կամ համապատասխան միջազգային կազմակերպությունների հետ համագործակցությամբ, ըստ անհրաժեշտության: Կողմերը, սույնով, ընդունում են այդ անձանց ճակատագրի հետաքննության կարևորությունը, ներառյալ աճյունների որոնումը և վերադարձը ըստ անհրաժեշտության, և այդ անձանց նկատմամբ արդարադատության ապահովման կարևորությունը՝ պատշաճ հետաքննությունների միջոցով, որպես հաշտեցման և վստահության ամրապնդման միջոց: Այս առումով համապատասխան մեթոդները պետք է բանակցվեն և մանրամասն համաձայնեցվեն առանձին համաձայնագրով։
ՀՈԴՎԱԾ X
Տարբեր ոլորտներում, այդ թվում՝ տնտեսական, տարանցիկ և տրանսպորտային, բնապահպանական, մարդասիրական և մշակութային համագործակցություն հաստատելու նպատակով, Կողմերը կարող են համաձայնագրեր կնքել փոխադարձ հետաքրքրություն ներկայացնող համապատասխան ոլորտներում։
ՀՈԴՎԱԾ XI
Սույն Համաձայնագիրը չի խախտում Կողմերի իրավունքներն ու պարտավորությունները՝ համաձայն միջազգային իրավունքի և նրանցից յուրաքանչյուրի կողմից ՄԱԿ-ի մյուս անդամ պետությունների հետ կնքված պայմանագրերի։ Յուրաքանչյուր Կողմ պետք է ապահովի, որ իր և որևէ երրորդ կողմի միջև ներկայումս գործող միջազգային պարտավորություններից ոչ մեկը չխաթարի սույն Համաձայնագրով ստանձնած իր պարտավորությունները։
ՀՈԴՎԱԾ XII
Կողմերն իրենց երկկողմ հարաբերություններում առաջնորդվում են միջազգային իրավունքով և սույն Համաձայնագրով։ Կողմերից ոչ մեկը չի կարող իր ներքին օրենսդրության դրույթները վկայակոչել որպես սույն Համաձայնագիրը չկատարելու արդարացում։
Կողմերը, համաձայն «Պայմանագրերի իրավունքի մասին» Վիեննայի կոնվենցիայի (1969թ.), պետք է ձեռնպահ մնան այնպիսի գործողություններից, որոնք կխաթարեն սույն Համաձայնագրի առարկան և նպատակը մինչև դրա ուժի մեջ մտնելը։
ՀՈԴՎԱԾ XIII
Կողմերը երաշխավորում են սույն Համաձայնագրի լիարժեք իրականացումը և ստեղծում են երկկողմ հանձնաժողով՝ սույն Համաձայնագրի իրականացումը վերահսկելու համար։ Հանձնաժողովը կաշխատի Կողմերի կողմից համաձայնեցվելիք մեթոդների հիման վրա։
ՀՈԴՎԱԾ XIV
Առանց վնասելու միջազգային իրավունքի և այլ պայմանագրերի համաձայն իրենց իրավունքներին ու պարտավորություններին, որոնք նրանց պարտավորեցնում են փոխադարձ հարաբերություններում, Կողմերը կձգտեն կարգավորել սույն Համաձայնագրի մեկնաբանման կամ կիրառման վերաբերյալ ցանկացած վեճ՝ ուղղակի խորհրդակցությունների միջոցով, այդ թվում՝ XIII հոդվածում նշված հանձնաժողովի շրջանակներում: Եթե նման խորհրդակցությունները 6 ամսվա ընթացքում չեն հանգեցնի երկու Կողմերի համար ընդունելի արդյունքի, Կողմերը կփնտրեն վեճերի խաղաղ կարգավորման այլ միջոցներ:
ՀՈԴՎԱԾ XV
Առանց XIV հոդվածին վնաս հասցնելու, Կողմերը պարտավոր են հետ վերցնել, մերժել կամ այլ կերպ կարգավորել ցանկացած և բոլոր միջպետական պահանջները, բողոքները, առարկությունները, դատավարությունները և վեճերը, որոնք կապված են Կողմերի միջև սույն Համաձայնագրի ստորագրումից առաջ առկա խնդիրների հետ՝ ցանկացած իրավական հարթակում՝ սույն Համաձայնագրի ուժի մեջ մտնելու օրվանից մեկ ամսվա ընթացքում, և չեն նախաձեռնի նման պահանջներ, բողոքներ, առարկություններ, դատավարություններ և չեն ներգրավվի որևէ երրորդ կողմի կողմից մյուս Կողմի դեմ հարուցված նման պահանջների, բողոքների, առարկությունների, դատավարությունների մեջ:
Կողմերը չեն ձեռնարկի, չեն խրախուսի կամ որևէ կերպ չեն ներգրավվի միմյանց նկատմամբ որևէ թշնամական գործողությունների մեջ, որոնք հակասում են սույն Համաձայնագրին դիվանագիտական, տեղեկատվական և այլ ոլորտներում, և այդ նպատակով կանցկացնեն կանոնավոր խորհրդակցություններ։
ՀՈԴՎԱԾ XVI
Համաձայնագիրը ուժի մեջ կմտնի Կողմերի ազգային օրենսդրություններին համապատասխան ներքին ընթացակարգերի ավարտի մասին ծանուցող փաստաթղթերի փոխանակումից հետո։ Սույն Համաձայնագիրը կգրանցվի Միավորված Ազգերի Կազմակերպության Կանոնադրության 102-րդ հոդվածին համապատասխան։
Հոդված XVII
Սույն Համաձայնագիրը կնքված է հայերեն, ադրբեջաներեն և անգլերեն լեզուներով, ընդ որում՝ բոլոր երեք տեքստերն էլ հավասարապես իսկական են։ Հաստատուն տեքստերից որևէ մեկի դրույթի իմաստի վերաբերյալ տարաձայնության դեպքում գերակշռում է անգլերեն տեքստը։