Միջազգային կազմակերպությունները Լեռնային Ղարաբաղից հայերի արտագաղթն անվանում են «բռնի տեղահանում».
Ֆրանսիա-Արցախ բարեկամության շրջանակը ողջունում է միջազգային կազմակերպությունների վերջին դիրքորոշումները, որոնք ընդգծում են 2023 թվականի սեպտեմբերին Լեռնային Ղարաբաղում տեղի ունեցած իրադարձությունների լրջությունը։ Նրանք դատապարտում են ադրբեջանական պետության մեթոդական և կանխամտածված քայլերը և Լեռնային Ղարաբաղից հայերի արտագաղթը անվանում են «բռնի տեղահանում»։ Freedom House-ի վերջին զեկույցը, որը հրապարակվել է սեպտեմբերի 4-ին, հաստատում է, որ Ադրբեջանը սիստեմատիկ կերպով կազմակերպել է հայ բնակչության բռնի տեղահանումը Լեռնային Ղարաբաղից։ Այս զեկույցում մանրամասն ներկայացված է խոշտանգումների, ձերբակալումների և կենսական կարիքների, ինչպիսիք են սննդամթերքը և դեղորայքը, հասանելիության սահմանափակումները: Freedom House-ը պնդում է, որ համաձայն Միջազգային քրեական դատարանի Հռոմի կանոնադրության 7-րդև 8-րդ հոդվածների սրանք հանցագործություններ են, և համապատասխանում են բնակչության բռնի տեղահանման սահմանմանը:
2024 թվականի հոկտեմբերի 4-ին և 5-ին Վիլերս-Կոտերեսում կայացած Ֆրանկոֆոնիայի գագաթնաժողովում Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպության (ՖՄԿ) անդամ երկրները «խիստ համերաշխություն» հայտնեցին Հայաստանին և հայերի դուրսբերումը Ղարաբաղից անվանեցին «բռնի տեղահանում»։ Կազմակերպությունը դատապարտել է նաև Լեռնային Ղարաբաղում «մշակութային արժեքների ոչնչացումը» և կոչ արել պահպանել 1954 թվականի Հաագայի կոնվենցիան՝ հակամարտությունների ժամանակ մշակութային կոթողների պաշտպանության մասին: Չնայած բազմիցս դատապարտումներին՝ Ադրբեջանի բռնապետությունը շարունակում է հակադրվել միջազգային նորմերին՝ անտեսելով արդարության և մարդու իրավունքների պաշտպանության կոչերը: Արցախի Հանրապետության ութ նախկին ղեկավարներ դեռևս կալանավորված են Բաքվում՝ առանց արդար դատավարության։ Ադրբեջանի կառավարության այս գործողությունները ոչ այլ ինչ է քան մարդու իրավունքների ոտնահարում: «Ադրբեջանի կողմից կատարված հանցագործությունների դասակարգման աշխատանքները ոչ միայն պետք է շարունակվեն, այլև ակտիվանան «Էթնիկ զտումների և բռնի տեղահանման ընդունումը կարևոր քայլ է դեպի արդարություն։ Բոլոր մակարդակներում այդ հանցագործությունների համար պատասխանատուները պետք է ներկայացվեն միջազգային դատարանների առջև։ Հրամայական է, որ միջազգային հանրությունն ակտիվացնի իր ջանքերը՝ ապահովելու, որ մարդու իրավունքների խախտումներն անպատիժ չմնան և արդարադատություն հաստատվի Լեռնային Ղարաբաղից տեղահանված և հալածված հայերի համար: », — ասաց Շրջանակի նախագահ Ֆրանսուա Պուպոնին:
