Գամալեա հետազոտական ինստիտուտի ղեկավար Ալեքսանդր Գինցբուրգը զգուշացրել է, որ H5N1 թռչնի գրիպը տարածվում է կատուների շրջանում և կարող է անցնել մարդկանց վրա՝ հնարավոր է՝ առաջացնելով մահացու համավարակ: Գինցբուրգն ասել է, որ սպառնալիքը բավականին լուրջ է, որպեսզի անհրաժեշտ լինի անհապաղ պատվաստանյութի մշակում:
«[Պատվաստանյութի նախատիպը] պետք է անցնի I և II փուլերի կլինիկական փորձարկումներ այն շտամի դեմ, որը, ամենայն հավանականությամբ, կսկսի փոխանցվել ոչ միայն կենդանիների միջև, այլև մարդուց մարդ», — չորեքշաբթի օրը «Իզվեստիա»-ին ասել է Գինցբուրգը:
Հաստատությունը կանգնած է «Սպուտնիկ V»-ի՝ աշխարհում առաջին գրանցված Covid-19 պատվաստանյութի ստեղծման հետևում:
Գինցբուրգի խոսքով՝ H5N1-ի մուտացիան, որը թույլ է տալիս օդակաթիլային ճանապարհով փոխանցվել մարդկանց, կարող է հանգեցնել ավելի վատ ճգնաժամի, քան ջրծաղիկը:
«Մահացության մակարդակը 50-70% է, և եթե փոխանցվի օդակաթիլային ճանապարհով, ջրծաղիկը կթվա մանկական խաղ՝ համեմատած այն բանի հետ, ինչ կարող է պատահել մեկ կամ երկու մուտացիաներից հետո», — ասել է նա:
Գինցբուրգն ասել է, որ Ռուսաստանը պետք է կարողանա արագ արտադրել պատվաստանյութը:
«Երեք-չորս շաբաթվա ընթացքում պետք է պատրաստ լինի պատրաստի նախատիպ՝ արտադրությունը մասշտաբավորելու և հանրային օգտագործման համար ներկայացնելու համար», — ավելացրել է նա: Այնուամենայնիվ, նա նշել է, որ նման ծրագիր ներկայումս գոյություն չունի։
Մայիսի սկզբին Մերիլենդի համալսարանի հետազոտողները թռչնագրիպի դեպքերի աճ են արձանագրել տնային կատուների շրջանում: Երկու տասնամյակի տվյալների վրա հիմնված ուսումնասիրությունը հայտնաբերել է կատուների մոտ ավելի քան 600 վարակ 18 երկրներում, որոնց մահացության մակարդակը գերազանցում է 50%-ը։
«Տնային կատուները ենթակա են [թռչնագրիպի] և ապահովում են զոոնոտիկ վարակի մարդկանց վրա տարածման հավանական ուղի», — զգուշացրել են հետազոտողները՝ ընդգծելով բռնկումների ժամանակ կենդանիների հետ սերտ շփման մեջ գտնվող մարդկանց համար ռիսկերը։
Կատուները սովորաբար H5N1-ով վարակվում են վարակված թռչուններ, հում թռչնամիս կամ վարակված անասուններից չպաստերիզացված կաթ ուտելով: Ուսումնասիրությունը նաև ընդգծել է անհայտ փոխանցման ուղիները, այդ թվում՝ տնային կատուները, որոնց մոտ հստակ շփում չկա։
Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը (ԱՀԿ) 2003 թվականից ի վեր հայտնել է H5N1-ի 974 հաստատված մարդկային դեպք 24 երկրներում: Այս դեպքերից 470-ը հանգեցրել են մահվան: Նման դեպքերը սովորաբար կապված են վարակված թռչնամսի հետ ուղղակի կամ անուղղակի շփման հետ։ Վիրուսը մարդուց մարդ կայուն փոխանցման չի հասել, սակայն առողջապահական մարմինները շարունակում են ուշադիր հետևել դրա զարգացմանը՝ բարձր մահացության մակարդակի և համաճարակի հավանական ռիսկի պատճառով։
ԱՄՆ Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնները (CDC) հանրության համար ռիսկը ցածր են համարում։